Otyłość - jest to nadmierne odkładanie się tkanki tłuszczowej, które prowadzi do zwiększenia masy ciała ponad 20% normy.

Nadwaga - stwierdza się nadmierną ilość tkanki tłuszczowej, ale masa ciała nie przekracza 20% normy.

Przyczyny i czynniki predysponujące:

Główną przyczyną jest najczęściej przekarmianie zwierzęcia oraz brak ruchu! Inne przyczyny otyłości występują sporadycznie!

- przekarmienie + brak ruchu

- zaburzenia endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy, zespół Cushinga, nowotwór trzustki - insulinoma)

- leki - glikokortykosteroidy (leki przeciwzapalne), gestageny (antykoncepcja hormonalna)

- zabieg sterylizacji lub kastracji

- predyspozycje genetyczne - pewne rasy mogą mieć predyspozycje do wystąpienia otyłości - np. labradory, cocker spaniele, jamniki, owczarki szetlandzkie, rottweilery

- wiek - zwierzęta starsze (powyżej 7 lat) - wiąże się to ze spadkiem aktywności oraz zmniejszeniem tempa przemian metabolicznych

Klasyfikacja:

Wychudzenie - Wyraźnie widoczne żebra, kości miednicy i kręgosłup, mocno podkasany brzuch, brak tkanki tłuszczowej

Niedowaga - Widoczne, dobrze wyczuwalne żebra, wyraźnie podkasany brzuch, b. niewielka ilość tkanki tłuszczowej

Prawidłowa m.c. - Żebra niewidoczne, ale dobrze wyczuwalne, pokryte cienką warstwą tkanki tłuszczowej, podkasany brzuch

Nadwaga - Żebra słabo wyczuwalne pod skórą, pokryte wyraźną warstwą tłuszczu, nieznaczne podkasanie brzucha, niewidoczna talia

Otyłość - Żebra niewyczuwalne lub bardzo słabo wyczuwalne, brak talii, brzuch zaokrąglony, widoczne pokłady tłuszczu w okolicach lędźwi i u nasady ogona. Trudności w poruszaniu i higienie, słaba kondycja.


Zagrożenia, które niesie ze sobą nadmierna masa ciała:

1. Zaburzenia oddychania - gromadzący się w jamie brzusznej tłuszcz uciska na przeponę, przez co zwierzę ma trudności w oddychaniu, organizm jest niedotlenowany.

2. Zaburzenia sercowo-naczyniowe - otłuszczenie mięśnia sercowego i spadek wydajności pracy mięśnia sercowego, niewydolność mięśnia sercowego, częste zwyrodnienia zastawek serca. W efekcie tego zwierzę coraz mniej się rusza i gromadzi coraz więcej tłuszczu

3. Zaburzenia narządu ruchu - choroba zwyrodnieniowa stawów, zwyrodnienia w obrębie kręgosłupa, niedowłady, utrudniona poruszanie.

4. Otłuszczenie narządów jamy brzusznej - nerki, wątroba, jelita - utrudniona praca tych narządów, możliwa niewydolność.

5. Spadek odporności i większa wrażliwość na choroby zakaźne

6. W przypadku konieczności zabiegu chirurgicznego - zwiększone ryzyko narkozy, utrudniony dostęp do narządów jamy brzusznej, przedłużające się zabiegi, utrudnione gojenie ran

Postępowanie:

UWAGA!!! Odchudzanie nie może przebiegać zbyt gwałtownie! Powrót do normalnej, fizjologiczne masy ciała powinien zająć (w zależności od stopnia nadwagi) od kilku do kilkunastu miesięcy.


Odchudzanie psa/kota polega na ograniczeniu podaży kalorii oraz zwiększenia aktywności ruchowej. Utrata masy ciała bez szkody dla zdrowia wynosi 1-2% tygodniowo (0,4-0,8 kg/tydzień), co w praktyce uzyskuje się przez zmniejszenie kaloryczności karmy do 60-70% (u kotów 70-80%). Dawkę dzienna powinno się dzielić na kilka mniejszych porcji (zmniejszenie uczucia głodu). Najlepszym rozwiązaniem jest stosowanie gotowych dietetycznych karm odchudzających, ponieważ zawierają one zbilansowana dawkę pokarmową, są wzbogacone w witaminy i związki mineralne, a także w inne składniki, np. ochraniające stawy, czyszczące zęby, likwidujące wolne rodniki itp.

W czasie terapii odchudzającej zalecana jest regularna kontrola masy ciała, a u zwierząt starszych lub z problemami zdrowotnymi - kontrolne badania (badania krwi, EKG).

Zapobieganie:

- zapewnienie codziennej dawki ruchu - wybieg koło domu nie jest wystarczającą formą aktywności, należy wprowadzić dodatkowe spacery. W przypadku domowych kotów można wprowadzić spacery na smyczy.

- kontrola masy ciała u zwierząt sterylizowanych. U suk i kotek wystarczy konsekwentnie trzymać się ustalonych zasad karmienia (bez tzw. "dojadania", u kastrowanych samców należy zmniejszyć kaloryczność karmy lub w przypadku zauważenia pierwszych oznak zwiększania masy ciała zmienić karmę na karmę typu "light".

- u psów i kotów powyżej 7 roku życia zmniejszyć dzienną porcję pokarmu o ok. 20%

- u ras predysponowanych i u zwierząt starszych regularnie kontrolować masę ciała!


Autor artykułu:

lek. wet. Maja Ingarden
Therios - Klinika Weterynaryjna
http://therios.strefa.pl/